Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm thế giới có hơn 56,8 triệu người cần chăm sóc giảm nhẹ, trong đó khoảng 25,7 triệu người ở giai đoạn cuối đời. Các bệnh không lây nhiễm như ung thư, sa sút trí tuệ, bệnh mạch máu não và bệnh phổi chiếm tới 69% nhu cầu chăm sóc giảm nhẹ ở người trưởng thành. Đáng chú ý, 75% người cần chăm sóc giảm nhẹ đang sống tại các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình.

Ngày 25/01/2022, Bộ Y tế ban hành Quyết định số 183/QĐ-BYT về Hướng dẫn chăm sóc giảm nhẹ, xác định đây là chuyên ngành chăm sóc và điều trị nhằm giảm nhẹ những đau khổ về thể chất, tâm lý, xã hội và tinh thần cho người bệnh mắc bệnh nặng, nghiêm trọng.

Tại Viện Y Dược học dân tộc, chăm sóc giảm nhẹ và phục hồi sau điều trị ung thư được triển khai theo định hướng lấy người bệnh làm trung tâm, đồng hành xuyên suốt từ khi chẩn đoán, điều trị cho đến giai đoạn phục hồi. Không chỉ tập trung kiểm soát triệu chứng, mô hình này còn hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng sống, cải thiện thể trạng và hỗ trợ tinh thần cho người bệnh cũng như gia đình.

Theo các bác sĩ Khoa Hỗ trợ điều trị bệnh Ung bướu, mục tiêu của chăm sóc giảm nhẹ là giúp người bệnh giảm đau, giảm triệu chứng, hạn chế tác dụng phụ do phẫu thuật, hóa trị, xạ trị; đồng thời tăng cường sức khỏe thể chất, tinh thần và khả năng thích ứng với bệnh tật.

Điểm nổi bật trong mô hình chăm sóc tại Viện là áp dụng liệu pháp 4T, gồm: Tinh thần – Thực phẩm – Tập luyện – Thuốc, giúp người bệnh được hỗ trợ toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.

Tinh thần – Giữ tâm lý tích cực

Về tinh thần, người bệnh được bác sĩ tư vấn, giải thích cặn kẽ về tình trạng bệnh, đồng thời luôn được lắng nghe, chia sẻ và động viên để giảm lo âu, căng thẳng. Việc duy trì tâm lý tích cực, hạn chế buồn phiền, sợ hãi được xem là yếu tố quan trọng giúp người bệnh ổn định tinh thần trong quá trình điều trị.

Thực phẩm – Dinh dưỡng hỗ trợ phục hồi

Về dinh dưỡng, người bệnh được hướng dẫn chế độ ăn cân bằng, đầy đủ dưỡng chất với các thực phẩm như rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, thực phẩm giàu đạm nạc và omega-3. Song song đó, người bệnh được khuyến cáo hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, nhiều dầu mỡ, nhiều đường, rượu bia và thuốc lá nhằm hỗ trợ phục hồi thể trạng và nâng cao sức đề kháng.

Tập luyện – Nâng cao sức khỏe

Ở phương diện vận động, các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, dưỡng sinh, yoga, thiền hoặc tự xoa bóp được khuyến khích áp dụng phù hợp với thể trạng từng người bệnh. Việc duy trì tập luyện đều đặn giúp khí huyết lưu thông, cải thiện sức khỏe thể chất, tinh thần và hỗ trợ quá trình phục hồi sau điều trị.

Đặc biệt, việc kết hợp y học cổ truyền trong chăm sóc giảm nhẹ giúp hỗ trợ giảm các tác dụng phụ thường gặp sau điều trị như mệt mỏi, buồn nôn, nôn ói, táo bón, tiêu chảy, tê tay chân, khô họng hoặc suy giảm thể trạng. Các bài thuốc y học cổ truyền với tác dụng bổ khí huyết, thanh nhiệt giải độc được sử dụng nhằm nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.

Thuốc và phương pháp hỗ trợ không dùng thuốc

Bên cạnh đó, các phương pháp không dùng thuốc như châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt và vật lý trị liệu cũng góp phần giảm đau, thư giãn cơ bắp, cải thiện tuần hoàn khí huyết và nâng cao thể trạng.

Hiện nay, phẫu thuật, hóa trị và xạ trị vẫn là ba phương pháp điều trị ung thư chủ yếu. Tuy nhiên, sau điều trị, nhiều người bệnh rơi vào tình trạng suy giảm miễn dịch và sức khỏe kéo dài. Trong bối cảnh đó, chăm sóc giảm nhẹ và phục hồi đóng vai trò quan trọng trong việc giúp người bệnh giảm bớt đau đớn, cải thiện sức khỏe tổng thể và có thêm động lực tiếp tục hành trình điều trị, hướng đến cuộc sống chất lượng hơn.

Phát biểu tại chương trình, BS CKII Hồ Văn Hân, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Viện, thay mặt Đảng ủy và Ban Giám đốc gửi lời chúc mừng và tri ân sâu sắc đến toàn thể đội ngũ điều dưỡng, kỹ thuật viên… đang công tác tại Viện.

Theo BS Hân, trong bất kỳ cơ sở y tế nào, người điều dưỡng luôn là lực lượng gần gũi người bệnh nhất. Nếu bác sĩ là người đưa ra định hướng điều trị, thì điều dưỡng chính là người trực tiếp đồng hành với người bệnh trong từng giờ, từng ngày điều trị và phục hồi. Đặc biệt tại Viện Y Dược học Dân tộc TP.HCM – một bệnh viện chuyên khoa Y học cổ truyền hoạt động theo mô hình kết hợp Y học cổ truyền và Y học hiện đại – vai trò của người điều dưỡng càng mang dấu ấn riêng biệt và sâu sắc hơn.

BS Hân cũng cho biết Viện Y Dược học Dân tộc đang từng bước xây dựng hình ảnh “Người điều dưỡng không chỉ chăm sóc bệnh, mà chăm sóc con người một cách toàn diện”. Trong hành trình đó, điều dưỡng chính là “trái tim” của hoạt động chăm sóc người bệnh.

“Tôi mong rằng trong thời gian tới, đội ngũ điều dưỡng và kỹ thuật viên của Viện sẽ tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, nâng cao trình độ chuyên môn, đổi mới phong cách phục vụ, tăng cường ứng dụng công nghệ, đồng thời giữ gìn nét đẹp rất riêng của người điều dưỡng Y học cổ truyền: sự tận tâm, nhẹ nhàng, kiên nhẫn và chăm sóc bằng cả chuyên môn lẫn sự thấu cảm”, BS CKII Hồ Văn Hân chia sẻ.

Sứ mệnh người điều dưỡng trong mô hình chăm sóc tích hợp Đông – Tây y

Trong khuôn khổ chương trình, Điều dưỡng Lại Phương Thảo đại diện cho đội ngũ điều dưỡng và kỹ thuật viên của Viện phát biểu chia sẻ về chủ đề “Người điều dưỡng trong mô hình chăm sóc tích hợp Y học cổ truyền và Y học hiện đại”.

Theo chị, người điều dưỡng trong mô hình tích hợp không chỉ thực hiện các kỹ thuật chuyên môn của y học hiện đại như theo dõi sinh hiệu, chăm sóc vết thương, phục hồi chức năng…mà còn tham gia hỗ trợ và thực hiện các phương pháp y học cổ truyền như châm cứu, xoa bóp bấm huyệt, ngâm chân thuốc, dưỡng sinh…Sự kết hợp này giúp người bệnh vừa được điều trị bằng các phương pháp y học hiện đại, vừa được chăm sóc bằng những liệu pháp truyền thống an toàn, hiệu quả, giúp tối ưu hóa hiệu quả điều trị và nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh.

“Chúng tôi hiểu rằng phía sau mỗi người bệnh là một gia đình đang hy vọng, phía sau mỗi sự hồi phục là sự phối hợp của cả một tập thể y tế. Và trong tập thể ấy, người điều dưỡng luôn mong muốn được góp một phần nhỏ bé nhưng bền bỉ bằng tinh thần tận tâm, trách nhiệm và yêu nghề”, Điều dưỡng Thảo nhấn mạnh.

Phát động phong trào nâng cao chất lượng chăm sóc

Một trong những khoảnh khắc ý nghĩa của Lễ kỷ niệm là nghi thức tặng hoa . Những bó hoa là sự ghi nhận dành cho những cá nhân luôn nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ, giữ vững y đức, tinh thần trách nhiệm và thái độ phục vụ tận tình với người bệnh.

Tại buổi lễ, DS CKII Thạch Thị Thu Phượng, Phó Giám đốc Viện, phát động phong trào “Nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh tại Viện Y Dược học Dân tộc”.

Phong trào hướng đến việc tiếp tục đổi mới tinh thần, thái độ phục vụ; nâng cao năng lực chuyên môn; xây dựng môi trường khám, chữa bệnh an toàn, thân thiện; đồng thời phát huy vai trò chủ động của đội ngũ điều dưỡng, cải tiến chất lượng chăm sóc luôn lấy người bệnh làm trung tâm trong mọi hoạt động.

Chương trình Kỷ niệm 61 năm Ngày Quốc tế Điều dưỡng khép lại trong niềm tự hào và quyết tâm của tập thể điều dưỡng, kỹ thuật viên, và tập thể Viện. Từ sự ghi nhận hôm nay, mỗi người điều dưỡng, kỹ thuật viên có thêm động lực để tiếp tục gắn bó với nghề, giữ vững y đức, nâng cao chuyên môn và lan tỏa tinh thần phục vụ bằng trái tim nhân ái.

Với sự tận tâm và chuyên nghiệp, đội ngũ điều dưỡng và kỹ thuật Viên Viện Y Dược học Dân tộc sẽ tiếp tục đồng hành cùng người bệnh, góp phần lan tỏa hình ảnh tốt đẹp, tích cực trong mô hình chăm sóc kết hợp Y học cổ truyền và Y học hiện đại.

Ngày Quốc tế Điều dưỡng hằng năm được các nước trên thế giới tổ chức vào ngày 12 tháng 5, ngày sinh của bà Florence Nightingale (người Anh), để tưởng nhớ những cống hiến to lớn của Bà đối với việc hình thành và phát triển của ngành điều dưỡng hiện đại cũng như sự ghi nhận, tôn vinh của xã hội về vai trò của người điều dưỡng trong chăm sóc người bệnh.

Đây cũng là dịp ngành y tế nước ta ghi nhận và biểu dương những đóng góp của đội ngũ điều dưỡng, đồng thời động viên người điều dưỡng yêu và có trách nhiệm hơn với nghề, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, thay đổi phong cách, thái độ phục vụ hướng đến sự hài lòng của người bệnh.