Nhằm nâng cao ý thức nghề nghiệp, thay đổi thái độ, phong cách phục vụ người bệnh của nhân viên y tế; đồng thời rèn luyện kỹ năng giao tiếp, ứng xử phù hợp, góp phần củng cố niềm tin và sự hài lòng của người bệnh, Viện Y dược học dân tộc đã tổ chức tập huấn chuyên đề “Nâng cao tác phong, phong thái trong giao tiếp, ứng xử của nhân viên y tế khi gặp mặt, tiếp xúc với bệnh nhân” cho toàn thể viên chức, người lao động đang công tác tại Viện.
Tại buổi tập huấn, ThS. Trần Thúc Bão – Phó trưởng phòng Công tác xã hội, đã chia sẻ những nội dung thiết thực xoay quanh các tình huống giao tiếp thực tế thường gặp trong môi trường khám, chữa bệnh. Các nội dung tập trung vào kỹ năng lắng nghe, xử lý tình huống nhạy cảm, giao tiếp hiệu quả với người bệnh và người nhà bệnh nhân, từ đó nâng cao sự hài lòng, hợp tác trong quá trình điều trị.
ThS. Trần Thúc Bão – Phó trưởng phòng Công tác xã hội chia sẻ
Tiếp nối chương trình, bà Lê Vân Anh – CEO Viện phong thái PBI Việt Nam, cùng các cộng sự đã hướng dẫn chuyên sâu về phong thái chuyên nghiệp, nghệ thuật giao tiếp và ứng xử trong môi trường công sở y tế. Học viên được tham gia các tình huống mô phỏng, cùng thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm để ứng xử linh hoạt, đúng mực trong các bối cảnh nghề nghiệp đa dạng.
Bà Lê Vân Anh – CEO Viện phong thái PBI Việt Nam hướng dẫn tại buổi tập huấn
Ngoài nội dung tập huấn chuyên môn, chương trình còn lồng ghép phần kiểm tra đánh giá kiến thức trước và sau khi tham gia, giúp viên chức tự rà soát mức độ hiểu biết, bổ sung kỹ năng, điều chỉnh hành vi và thái độ ứng xử một cách phù hợp hơn trong thực tế công việc.
Thông qua chương trình giúp cho đội ngũ Viên chức, người lao động Viện nhận thức rõ hơn “Việc rèn luyện kỹ năng giao tiếp không chỉ giúp nâng cao chất lượng phục vụ mà còn góp phần hình thành phong cách chuyên nghiệp, tận tâm trong từng hành động, thái độ của nhân viên y tế. Giao tiếp tốt là nền tảng để tạo dựng sự tin tưởng từ người bệnh, hỗ trợ hiệu quả quá trình điều trị, đồng thời phòng ngừa, giảm thiểu những mâu thuẫn hay sự cố không mong muốn trong môi trường khám chữa bệnh.”
Lớp tập huấn là hoạt động thiết thực trong chuỗi sự kiện chào mừng 50 năm thành lập Viện Y dược học dân tộc (1975–2025), góp phần lan tỏa tinh thần đổi mới phong cách, thái độ phục vụ của cán bộ y tế. Đây cũng là bước khẳng định cam kết của Viện trong việc xây dựng đội ngũ nhân viên y tế có năng lực chuyên môn vững vàng, đạo đức nghề nghiệp chuẩn mực và phong cách phục vụ thân thiện, nghĩa tình.
Trong thời gian tới, cùng với việc phát triển chuyên môn kỹ thuật và ứng dụng y học cổ truyền kết hợp hiện đại, Viện sẽ tiếp tục đẩy mạnh các chương trình đào tạo, tập huấn nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động trong thực hiện văn hóa giao tiếp ứng xử, góp phần xây dựng hình ảnh người cán bộ y tế tận tâm, trách nhiệm và chuyên nghiệp trong lòng người dân.
Sáng ngày 12 tháng 6 năm 2025, tại Viện Y Dược học dân đã diễn ra Hội nghị Ban Thường vụ Hội Đông y Việt Nam lần thứ XI, khóa XIV, nhiệm kỳ 2020–2025. Viện Y Dược học dân tộc vinh dự là đơn vị được Trung ương Hội Đông y Việt Nam tin tưởng chọn làm địa điểm đăng cai tổ chức sự kiện quan trọng này.
Hội nghị có sự tham dự của các đồng chí trong Ban Thường vụ Hội Đông y Việt Nam và đại diện lãnh đạo các Hội Đông y địa phương trên cả nước. Đây là sự kiện định kỳ nhằm đánh giá kết quả hoạt động công tác Hội trong 6 tháng đầu năm, đồng thời thảo luận và thống nhất phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm cho 6 tháng cuối năm 2025.
Phát biểu khai mạc hội nghị, Thầy thuốc Nhân dân PGS.TS. Đậu Xuân Cảnh, Chủ tịch Hội Đông y Việt Nam, nhấn mạnh vai trò trung tâm của công tác kế thừa, phát triển y học cổ truyền trong bối cảnh hội nhập, đồng thời ghi nhận những đóng góp tích cực của các địa phương, đặc biệt là khu vực phía Nam, trong việc lan tỏa giá trị y học cổ truyền dân tộc.
Thầy thuốc Nhân dân PGS.TS. Đậu Xuân Cảnh – Chủ tịch Hội Đông y Việt Nam chia sẻ tại Hội nghị.
Trong khuôn khổ chương trình, Lễ vinh danh Thầy thuốc Đông y tiêu biểu, Phòng khám chuyên khoa YHCT và Phòng chẩn trị YHCT tiêu biểu toàn quốc năm 2025 đã diễn ra trang trọng, nhằm tôn vinh những cá nhân và đơn vị có nhiều đóng góp xuất sắc trong lĩnh vực y học cổ truyền.
TS. BS. Trương Thị Ngọc Lan – Phó Viện trưởng Viện Y Dược học dân tộc đại diện Thầy thuốc Đông Y tiêu biểu chia sẻ tại buổi lễ.
Giải thưởng Thầy thuốc Đông y tiêu biểu không chỉ là sự ghi nhận dành cho các cá nhân tiêu biểu, mà còn là minh chứng cho chất lượng chuyên môn, uy tín học thuật và tinh thần phụng sự cộng đồng của toàn thể đội ngũ cán bộ Viện Y Dược học dân tộc.
BSCKII. Nguyễn Thanh Tuyên – Phó Viện trưởng điều hành Viện Y Dược học dân tộc và TS. BS. Trương Thị Ngọc Lan – Phó Viện trưởng Viện, vinh dự được trao tặng danh hiệu Thầy thuốc Đông y tiêu biểu toàn quốc năm 2025.
BSCKII. Nguyễn Thanh Tuyên – Phó Viện trưởng điều hành Viện Y Dược học dân tộc và TS. BS. Trương Thị Ngọc Lan – Phó Viện trưởng Viện, vinh dự được trao tặng danh hiệu Thầy thuốc Đông y tiêu biểu toàn quốc năm 2025.
Viện Y Dược học dân tộc, với vai trò là đơn vị đăng cai tổ chức, đã chuẩn bị chu đáo về cơ sở vật chất, hậu cần và công tác lễ tân. Sự chuyên nghiệp, tận tâm của đội ngũ cán bộ, nhân viên Viện đã góp phần quan trọng vào thành công của Hội nghị lần này. Đây không chỉ là niềm vinh dự mà còn là minh chứng cho sự ghi nhận của Trung ương Hội Đông y Việt Nam đối với những nỗ lực không ngừng nghỉ của Viện trong việc bảo tồn và phát huy giá trị y học cổ truyền dân tộc tại TP.HCM nói riêng và cả nước nói chung.
Sự kiện lần này một lần nữa khẳng định vai trò và uy tín của Viện trong hoạt động y học cổ truyền, là điểm kết nối quan trọng giữa các tổ chức Đông y trên toàn quốc.
Phát biểu khai mạc chương trình, bà Thạch Thu Phượng – Phó Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc, nhấn mạnh: “BHYT và BHXH là hai chính sách an sinh xã hội quan trọng mang tính nhân văn sâu sắc. Việc hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ sẽ giúp người dân chủ động chăm sóc sức khỏe, đồng thời giảm gánh nặng tài chính khi không may ốm đau”.
Với sự tham gia của đại diện Phòng Giám định Bảo hiểm xã hội TP.HCM, các chuyên gia đã trực tiếp phổ biến những điểm mới trong chính sách BHYT – BHXH năm 2025, đồng thời giải đáp thắc mắc thực tiễn liên quan đến khám chữa bệnh bằng BHYT như chuyển tuyến, mất thẻ, tra cứu mã số… Những thông tin này giúp người bệnh và thân nhân tiếp cận chính sách một cách rõ ràng và sát thực hơn.
Tăng cường kết nối – Chăm sóc toàn diện
Không chỉ tập trung vào thông tin chính sách, chương trình còn lồng ghép những chuyên đề sức khỏe thiết thực, như bài chia sẻ “Hiểu biết và điều trị bệnh trĩ” do bác sĩ Trần Văn Lĩnh – Khoa Ngoại Tổng hợp trình bày, và chuyên đề “Tầm quan trọng của vệ sinh tay” do KTV trưởng CKI. Cao Phạm Quang Tri – Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn báo cáo.
Cũng trong khuôn khổ chương trình, 200 phần cháo dinh dưỡng đã được trao tặng đến người bệnh có hoàn cảnh khó khăn – là món quà tinh thần và vật chất mang ý nghĩa sẻ chia từ đội ngũ y bác sĩ, cán bộ nhân viên Viện và các nghệ sĩ đồng hành.
Nghệ thuật – Cầu nối lan tỏa yêu thương
Chương trình “Lan tỏa yêu thương” còn được tô điểm bằng các tiết mục văn nghệ giàu cảm xúc: từ bản nhạc “Hello Việt Nam”, “Một vòng Việt Nam”, đến ca khúc “Sống như những đóa hoa” do các nghệ sĩ đến từ Nhạc viện TP.HCM trình bày. Trong không khí đầy ấm áp, tập thể y bác sĩ, người bệnh và thân nhân cùng đồng ca như một lời nhắn gửi tích cực: “Dù trong hoàn cảnh nào, chúng ta cũng có thể lan tỏa yêu thương, tiếp thêm hy vọng cho nhau”.
Hành trình y học cổ truyền gắn với nhân văn hiện đại
“Lan tỏa yêu thương” là một điểm nhấn trong nỗ lực của Viện Y dược học dân tộc nhằm lồng ghép khám chữa bệnh y học cổ truyền với chăm sóc tinh thần và truyền thông chính sách an sinh. Qua chương trình, người bệnh không chỉ được chữa lành về thể chất mà còn được tiếp thêm niềm tin, sự an tâm – điều rất cần trong hành trình điều trị.
Viện Y dược học dân tộc cam kết tiếp tục tổ chức nhiều hoạt động tương tự, đặt người bệnh làm trung tâm, hướng đến chất lượng phục vụ ngày càng nhân văn và toàn diện hơn.
Trong khuôn khổ tìm hiểu về công tác kiểm soát chất lượng thuốc, chúng tôi đã có buổi trao đổi chi tiết với DS CKII Thạch Thu Phượng– Phó Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc về hệ thống giám sát chất lượng dược liệu – thuốc cổ truyền được áp dụng chặt chẽ, nhiều lớp tại Viện.
DSCKII. Thạch Thu Phượng – Phó Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc
Phóng viên (Pv): Thưa Dược sĩ, Viện Y dược học dân tộc có một lịch sử phát triển lâu dài, vậy những nhiệm vụ trọng tâm về dược liệu của Viện là gì?
DS CKII Thạch Thu Phượng: Viện Y dược học dân tộc được thành lập vào tháng 12/1975. Trong sáu nhiệm vụ được giao, có hai nhiệm vụ quan trọng liên quan trực tiếp đến dược liệu:
Khai thác và phát huy vốn quý y dược học cổ truyền trên cơ sở khoa học, phục vụ chăm sóc sức khỏe nhân dân, góp phần xây dựng nền y học Việt Nam có tính dân tộc, khoa học, đại chúng.
Nghiên cứu, phối hợp với Viện Dược liệu điều tra, sưu tầm, bảo tồn, trồng trọt và chế biến dược liệu, đảm bảo khả năng ứng dụng trong thực nghiệm và điều trị.
Từ đó, Viện thành lập xưởng sản xuất thuốc nhằm sơ chế, bào chế các thuốc Nam, thuốc Bắc cũng như sản xuất thuốc y học cổ truyền. Do đó, yêu cầu về chất lượng thuốc luôn được đặt lên hàng đầu.
Pv: Viện đã có những bước đi nào để đảm bảo chất lượng trong suốt quy trình từ dược liệu đến thành phẩm?
DS CKII Thạch Thu Phượng: Ngay từ năm 1976, Viện đã thành lập Khoa Thực nghiệm với chức năng chính là:
Kiểm tra chất lượng thuốc: kiểm nghiệm dược liệu đầu vào và các chế phẩm thuốc được sản xuất tại Trung tâm Ứng dụng Khoa học công nghệ Đông y – Đông dược bằng các phương pháp phân tích hóa học và vi sinh.
Xây dựng tiêu chuẩn cơ sở: phối hợp cùng Khoa Dược thiết lập các tiêu chuẩn chất lượng riêng cho các sản phẩm thuốc y học cổ truyền tại Viện.
Để phục vụ công tác này, Viện đã đầu tư máy móc hiện đại như sắc ký lớp mỏng, đồng thời liên tục cập nhật các quy trình kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học, xác lập tiêu chuẩn cơ sở cho các dược liệu chưa có trong Dược điển.
Chúng tôi còn nghiên cứu hạn dùng của thuốc thang sắc, cải tiến các quy trình bào chế dược liệu, luôn đảm bảo cập nhật theo Dược điển Việt Nam và các văn bản pháp luật hiện hành.
Tất cả nhằm đảm bảo rằng: thuốc của Viện luôn là thuốc thật và đạt chất lượng.
Pv: Dược liệu là nguyên liệu tự nhiên, thường có biến động lớn về chất lượng. Viện kiểm soát yếu tố này như thế nào?
DS CKII Thạch Thu Phượng:
Đúng vậy. Khác với nguyên liệu hóa dược – vốn có tính chất lý – hóa học rõ ràng và dễ kiểm nghiệm – thì dược liệu có nguồn gốc thực vật lại chịu ảnh hưởng của rất nhiều yếu tố: thổ nhưỡng, điều kiện canh tác, thời gian thu hái, kỹ thuật sơ chế, phương pháp bảo quản trong lưu thông…
Do đó, Viện xác định phải xây dựng một chuỗi quy trình khép kín và liên kết chặt chẽ để đảm bảo chất lượng. Các quy trình này được xây dựng căn cứ theo các văn bản pháp luật, đặc biệt là Thông tư số 38/2021/TT-BYT về chất lượng dược liệu, vị thuốc cổ truyền, thuốc cổ truyền.
Chuỗi các quy trình có liên quan lẫn nhau để đạt mục đích đảm bảo chất lượng dược liệu và thuốc cổ truyền hiện nay đang sử dụng tại Viện
Pv: Cụ thể, Viện kiểm soát dược liệu đầu vào như thế nào?
DS CKII Thạch Thu Phượng:
Khi nhà cung cấp tham gia đấu thầu, họ phải nộp đầy đủ hồ sơ dược liệu và thuốc, bao gồm:
Nguồn gốc, xuất xứ (C/O),
Chứng nhận chất lượng,
Phiếu kiểm nghiệm đạt tiêu chuẩn của nhà sản xuất,
Dựa theo Dược điển Việt Nam 5 hoặc Dược điển các nước.
Trước khi nhập kho, dược liệu phải trải qua kiểm nhập theo quy trình QT.487.KTN, gồm các bước:
Kiểm tra hồ sơ nhà thầu, xác minh không vi phạm quy định về chất lượng do Cục Quản lý Y Dược cổ truyền ban hành.
Đối chiếu hóa đơn, nhãn bao bì với hợp đồng thực tế.
Nhận xét cảm quan, nếu đạt sẽ lấy mẫu theo quy trình 455.TN.
Mẫu sẽ được kiểm nghiệm các chỉ tiêu:
Định tính,
Chất chiết trong dược liệu,
Mất khối lượng do làm khô (độ ẩm),
Tỷ lệ vụn nát, biến màu, hư thối,
Hàm lượng kim loại nặng,
Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật,
Định lượng hoạt chất.
Chỉ khi tất cả các chỉ tiêu đều đạt, dược liệu mới được phép nhập kho.
Hình 7: Quy trình Kiểm nghiệm
Pv: Viện từng phát hiện trường hợp giả mạo dược liệu chưa?
DS CKII Thạch Thu Phượng:
Chúng tôi từng gặp khá nhiều ví dụ về giả mạo dược liệu, cụ thể:
Một mẫu được bán dưới tên Hy thiêm (Siegesbeckia orientalis L.) thực chất lại là Cúc sít (Synedrella nodiflora).
Hoắc hương bị thay thế bằng cỏ lào.
Trên thị trường, có nơi bán rễ Serratulae chinensis (Trung Quốc gọi là Thăng ma Quảng Đông) với tên Thăng ma.
Tất cả những mẫu giả mạo này đều bị loại bỏ ngay từ vòng kiểm nghiệm.
Pv: Sau khi dược liệu đạt chất lượng, quá trình sơ chế và phức chế được tiến hành như thế nào?
DS CKII Thạch Thu Phượng:
Viện thực hiện công tác sơ chế – phức chế dược liệu theo Thông tư 14/2024/TT-BYT và các quy trình chế biến do Viện ban hành. Cụ thể:
Dược liệu được rửa, sấy, thái phiến, cán sợi, sau đó phức chế bằng phương pháp cổ truyền như sao vàng, chích mật, chích rượu, đồ, nấu, nung…
Quá trình này được giám sát chặt chẽ bởi đội ngũ dược sĩ có kinh nghiệm, đảm bảo đúng quy trình.
Sau đó, mẫu vị thuốc cổ truyền được kiểm nghiệm theo quy trình QT.461.KTN, gồm:
Cảm quan,
Định tính,
Chất chiết trong dược liệu,
Mất khối lượng do làm khô (độ ẩm),
Tỷ lệ vụn nát,
Định lượng hoạt chất…
Chỉ khi các chỉ tiêu đều đạt, vị thuốc mới được nhập kho bảo quản.
Pv: Kho bảo quản vị thuốc cổ truyền của Viện tuân theo tiêu chuẩn nào, thưa bà?
DS CKII Thạch Thu Phượng:
Kho được vận hành theo tiêu chuẩn GSP, đảm bảo:
Nhiệt độ và độ ẩm phù hợp,
Phòng chống mối mọt và côn trùng,
Kiểm nghiệm định kỳ ngẫu nhiên, để đảm bảo chất lượng được duy trì ổn định.
Pv: Cuối cùng, quá trình bào chế thành phẩm thuốc cổ truyền tại Viện được tổ chức ra sao?
DS CKII Thạch Thu Phượng:
Chúng tôi tuân thủ theo Thông tư 32/2020/TT-BYT, với quy trình khép kín:
Cơ sở vật chất, thiết bị sản xuất, hồ sơ tài liệu đều được chuẩn hóa.
Sản xuất theo quy trình một chiều, đảm bảo kỹ thuật, vệ sinh và an toàn.
Có quy trình giám sát – ghi nhận sai lệch – xử lý, đảm bảo tính minh bạch.
Bộ phận kiểm tra chất lượng đánh giá toàn bộ quá trình sản xuất, cả nguyên liệu, bao bì, sản phẩm trong lưu hành và trong kho.
Các thành phẩm như Viên Kiện cốt, Viên Nguồn sống, Hoàn Tiêu viêm, Bổ khí thông huyết, Huyết phủ trục ứ đều được kiểm nghiệm bán thành phẩm lẫn thành phẩm cuối theo quy trình QT.460.KTN.
Chỉ khi đạt tất cả các tiêu chuẩn cơ sở mới được nhập kho và cấp phát cho người bệnh.
Pv: Với một quy trình dài và phức tạp như vậy, điều gì là nguyên tắc cốt lõi trong công tác kiểm soát chất lượng của Viện?
DS CKII Thạch Thu Phượng:
Từ kiểm nhập dược liệu đầu vào, sơ chế, chế biến, kiểm nghiệm vị thuốc, đến bào chế, kiểm nghiệm thuốc thành phẩm, bảo quản, tất cả được thực hiện liên tục – nghiêm ngặt – khoa học.
Chúng tôi đặt mục tiêu mang đến thuốc cổ truyền chất lượng – hiệu quả – an toàn – hợp lý để phục vụ tốt nhất cho người bệnh và hoàn thành sứ mệnh của Viện.
Pv: Xin trân trọng cảm ơn DS CKII Thạch Thu Phượng đã dành thời gian chia sẻ những thông tin hết sức chi tiết và tâm huyết về công tác kiểm soát chất lượng thuốc cổ truyền tại Viện. Những thông tin này chắc chắn sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về sự nghiêm túc, khoa học và trách nhiệm trong từng vị thuốc mà Viện mang đến cho người bệnh.
Phóng viên (PV):Trước đây, khi chưa có nhiều công cụ hiện đại, các thầy thuốc đánh giá chất lượng dược liệu dựa vào đâu? Có phải chỉ là kinh nghiệm cảm tính đúng không, thưa bác sĩ?
TS. BS. Trương Thị Ngọc Lan: Ngày xưa, để đánh giá chất lượng dược liệu, chỉ có thể căn cứ theo kinh nghiệm của thầy thuốc. Tuy nhiên, do sự bất đồng về tên gọi giữa các vùng, một thuốc có thể có nhiều tên gọi khác nhau, hoặc do điều kiện thổ nhưỡng có phù hợp với dược liệu đó hay không, nên chất lượng dược liệu chỉ được đánh giá một cách cảm tính.
PV:Vậy hiện nay, để đánh giá chất lượng dược liệu và vị thuốc y học cổ truyền, chúng ta dựa vào những tiêu chuẩn, quy định nào? Có thay đổi nhiều so với trước không?
TS. BS. Trương Thị Ngọc Lan: Ngày nay, việc đánh giá chất lượng dược liệu đã có nhiều bước tiến. Từ năm 1954, sau khi hòa bình được lập lại ở miền Bắc, ngành Dược bắt đầu xây dựng Dược điển Việt Nam (DĐVN) nhằm tiêu chuẩn hóa thuốc. DĐVN I được ban hành năm 1970, gồm 572 chuyên luận, trong đó có 120 dược liệu. Đây là nền móng đầu tiên để quyết định tên gọi, nguồn gốc, chất lượng của dược liệu.
Sau đó, nhiều phiên bản Dược điển tiếp tục được cập nhật:
DĐVN II (1991, 1994) với các chuyên luận về dược liệu, chế phẩm bào chế và phương pháp kiểm nghiệm hiện đại.
DĐVN III (2002) bổ sung kỹ thuật kiểm nghiệm tiên tiến, nâng cao tiêu chuẩn chất lượng.
DĐVN IV (2009) và DĐVN V (2015) áp dụng công nghệ thông tin, tăng số lượng chuyên luận lên 1519, trong đó có 372 về dược liệu và thuốc từ dược liệu.
Nhờ đó, Dược điển Việt Nam đã trở thành tài liệu kỹ thuật chính thống, đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng thuốc.
Bìa Dược điển Việt Nam V – Nhà xuất bản Y Học
PV:Thưa bác sĩ, dược liệu cổ truyền vốn rất đa dạng, vậy trong nước đã có những bộ tài liệu hay văn bản pháp luật nào giúp chuẩn hóa và nâng cao chất lượng dược liệu?
TS. BS. Trương Thị Ngọc Lan: Rất nhiều văn bản đã được ban hành nhằm kiểm soát chất lượng dược liệu ở các khâu từ nhận diện, trồng trọt, thu hái, chế biến đến bảo quản. Cụ thể:
Nhận diện và thu hái dược liệu:
DĐVN các phiên bản mô tả đặc điểm nhận dạng, ảnh minh họa.
Quyết định 774/QĐ-BYT (2008): Hướng dẫn GACP-WHO, quy định tiêu chuẩn trồng, thu hái.
Quyết định 3812/QĐ-BYT (2021): Hướng dẫn kỹ thuật chi tiết cho gần 80 loại dược liệu.
Quyết định 4829/QĐ-BYT (2018): Danh mục dược liệu được sử dụng trong sản xuất thuốc cổ truyền.
Thông tư 13/2018/TT-BYT: Kiểm tra chất lượng dược liệu nhập khẩu.
Chế biến và bào chế vị thuốc:
DĐVN V (2017): Mô tả chi tiết phương pháp chế biến từng vị thuốc.
Quyết định 3512/QĐ-BYT (2012): Hướng dẫn kỹ thuật bào chế 127 vị thuốc y học cổ truyền.
Thông tư 13/2018/TT-BYT: Quy định tiêu chí kiểm nghiệm sau bào chế.
Bảo quản dược liệu:
DĐVN V: Ghi rõ điều kiện và bao bì bảo quản.
Quyết định 774/QĐ-BYT: Kho bảo quản cần đảm bảo nhiệt độ, độ ẩm, chống sâu mọt.
Quyết định 3512/QĐ-BYT: Không trộn lẫn các lô, không dùng bao bì cũ.
Quyết định 3812/QĐ-BYT: Hướng dẫn chi tiết các phương pháp bảo quản phù hợp với từng loại dược liệu.
PV:Hiện nay, tình trạng dược liệu giả, kém chất lượng vẫn còn diễn ra. Bộ Y tế có những biện pháp gì để ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại này?
TS. BS. Trương Thị Ngọc Lan: Để phòng tránh các hành vi gian lận như dùng dược liệu giả, trộn hóa chất, giả danh xuất xứ…, Bộ Y tế đã ban hành nhiều văn bản pháp luật như:
Thông tư 13/2018/TT-BYT: Quy định bắt buộc kiểm nghiệm nhiều chỉ tiêu.
Quyết định 3812/QĐ-BYT (2021): Kiểm soát từ vùng trồng, truy xuất nguồn gốc.
Thông tư 11/2018/TT-BYT: Quản lý thuốc cổ truyền, dược liệu.
Thông tư 48/2018/TT-BYT: Quy định về thực hành tốt bảo quản thuốc.
Tất cả các quy định này giúp ngăn chặn sai sót trong thu hái, sơ chế, bào chế, bảo quản và sử dụng dược liệu, góp phần đảm bảo chất lượng, hiệu quả và an toàn cho người sử dụng.
PV: Xin cảm ơn TS. BS. Trương Thị Ngọc Lan đã dành thời gian chia sẻ những thông tin quý báu về hệ thống văn bản pháp luật và kỹ thuật hỗ trợ kiểm soát chất lượng dược liệu trong y học cổ truyền. Qua cuộc trao đổi này, hy vọng người đọc sẽ hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của việc chuẩn hóa và nâng cao chất lượng dược liệu, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững nền y học truyền thống của Việt Nam.
