Nhiều người bệnh lo lắng với các di chứng hậu COVID-19, lợi dụng tâm lý hoang mang của bệnh nhân, hàng loạt phương pháp điều trị hậu COVID-19 được rao tràn lan trên các trang mạng xã hội. Theo các chuyên gia y tế, điều này có thể bỏ lỡ mất thời gian vàng điều trị, nguy hiểm đến sức khỏe người bệnh.

“Uống 3 tháng khỏi dứt điểm”?
Gần đây trên các trang mạng xã hội xuất hiện hàng loạt quảng cáo thuốc, thực phẩm chức năng, thuốc bắc… có công dụng thần kỳ, uống chữa dứt điểm tình trạng hậu COVID-19.
Một tài khoản Facebook có tên là N.T. quảng cáo cho chúng tôi thực phẩm bảo vệ sức khỏe “I-B…” nhưng T. lại giới thiệu đây là một loại thuốc điều trị hậu COVID-19. “Trong cơ thể nó hư hỏng, bị lỗi chỗ nào thuốc sẽ sửa chữa chỗ đó. Hiện tại không có thuốc nào trị được hậu COVID-19, uống thuốc tây chỉ giảm được triệu chứng, dừng thuốc là còn bị nặng hơn nữa. Thuốc này thấm sâu vào tận tế bào, điều trị tận gốc hậu COVID-19 như phổi, gan, thận… không cần tập vật lý trị liệu cũng được”, T. chào mời.
T. ra giá cho chúng tôi 870.000 đồng/hộp 60 viên, uống 6 viên/ngày trong vòng 3 tháng sẽ hồi phục ngay.
Tương tự, một tài khoản khác có tên là “bác sĩ D.” tự giới thiệu chuyên bán các loại thuốc bắc hỗ trợ điều trị COVID-19 của một phòng khám y học cổ truyền tại Tân Bình, TP.HCM. Qua số điện thoại tư vấn, khi kể về triệu chứng, “bác sĩ mạng” này khuyên chúng tôi uống 20 thang thuốc mới hết được, 10 thang là 1,8 triệu đồng, 20 thang là 3,6 triệu đồng.
“Em có triệu chứng hậu COVID-19 phải uống 20 thang mới ổn, khỏi rồi uống bao nhiêu thang là tùy em. Thành phần chính chỉ cần biết là các vị thuốc bắc. Chị đã điều trị cho mấy ngàn người COVID-19 rồi chứ không chỉ riêng mình em, nên yên tâm”, “bác sĩ D.” hối mua. Các đơn thuốc được cho là điều trị hậu COVID-19 tràn lan trên các trang mạng xã hội mà không cần đi điều trị.

Không dựa mạng xã hội để uống thuốc
TS Trương Thị Ngọc Lan – phó viện trưởng Viện Y dược học dân tộc TP.HCM – cho biết hậu COVID-19 phần lớn là do suy nhược cơ thể, mỗi người một thể trạng sẽ có bài thuốc tương ứng khác nhau. Trong Đông y hiện nay không có bài thuốc nào điều trị chung cho tất cả các hội chứng hậu COVID-19.
Hiện nay mạng xã hội xuất hiện nhiều bài thuốc Đông y bán cho người bệnh là hết sức nguy hiểm, người bệnh không thể biết được nguồn gốc xuất xứ của thuốc ra sao, đã được Bộ Y tế cấp phép chưa… Không thể dựa trên mạng xã hội để uống thuốc được, nguyên tắc là phải khám bệnh trực tiếp cho người bệnh, bác sĩ mới được bốc thuốc.
TS Nguyễn Như Vinh – trưởng khoa thăm dò chức năng hô hấp Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM – cho biết hiện nay không có thuốc đặc trị nào có thể điều trị dứt điểm hậu COVID-19.
Hậu COVID-19 có thể từ bên ngoài như rụng tóc, nổi ban, tiêu chảy… cho đến phía bên trong như viêm phổi, đau khớp… điều trị sẽ tập trung vào từng cơ quan, bộ phận. Có 200 triệu chứng khác nhau liên quan đến hậu COVID-19 nên không có thuốc nào có thể chữa bách bệnh. Các loại thực phẩm chức năng chỉ có tác dụng hỗ trợ, không thể thay thế thuốc.
Trong số các triệu chứng tổn thương cơ quan ở phía trong, nhiều trường hợp xét nghiệm lại thấy chỉ số xét nghiệm bình thường, nhưng không phải không có bệnh, bác sĩ vẫn ghi nhận có biện pháp can thiệp kịp thời từ hành vi, lời nói, tư vấn.
Theo TS Vinh, đối với các đơn thuốc một người dùng truyền tay nhiều người trong y khoa là điều cấm kỵ, bởi vì cùng một bệnh hai người khác nhau đã dùng thuốc khác nhau vì mức độ nặng, các bệnh lý đi kèm, giai đoạn bệnh, thể trạng khác nhau.
“Điều trị hậu COVID-19 không phải chỉ riêng việc dùng thuốc, phải kết hợp với vật lý trị liệu, chế độ dinh dưỡng hợp lý. Tập thể dục có vai trò rất quan trọng trong điều trị hậu COVID-19, giúp cải thiện máu huyết lưu thông, tăng sức đề kháng. Người bệnh nên chọn những môn thể dục yêu thích, duy trì đều đặn tập cường độ càng ngày càng gia tăng theo sức chịu đựng”, TS Vinh nói.

Nguồn: THU HIẾN/Báo Tuổi trẻ

Sáng 16-1, Viện Y dược học dân tộc TP.HCM tổ chức lễ phát động chương trình “Chung tay chăm sóc sức khỏe nhân dân hậu nhiễm COVID-19” với chủ đề “Sức khỏe nhân dân – Nụ cười thầy thuốc”.
Trong buổi sáng đã có khoảng 250 người dân thuộc quận Phú Nhuận sau khi khỏi COVID-19 được khám miễn phí và hàng chục trẻ em có hoàn cảnh khó khăn do ảnh hưởng dịch được nhận phần quà từ viện.
BS.CKII Huỳnh Nguyễn Lộc – phó chủ tịch Trung ương Hội Đông y Việt Nam, viện trưởng Viện Y dược học dân tộc TP.HCM – cho hay với mong muốn chia sẻ, mang lại niềm vui, điều tốt nhất đến sức khỏe người dân TP; viện cùng với các đơn vị đồng hành đã tổ chức khám sức khỏe tầm soát, tư vấn miễn phí cho 12.000 người dân.

Nguồn: Xuân Mai/Báo Tuổi trẻ

Sáng 16-1, Hội Đông Y TPHCM phối hợp với Báo Sài Gòn Giải Phóng và các đơn vị liên quan tổ chức công bố thực hiện chương trình chung tay chăm sóc sức khỏe nhân dân hậu nhiễm Covid-19, với chủ đề “Sức khỏe nhân dân – nụ cười thầy thuốc”, tại Viện Y dược học dân tộc TPHCM.

Nguồn: Thu Hương – Thụy Quyên/Báo SGGP

Theo y học cổ truyền, sau khi khỏi bệnh, cơ thể chưa hồi phục hoàn toàn, chính khí suy nhược, tân dịch hao tổn, do đó cần tiếp tục điều trị để phục hồi chức năng Tạng Phủ, cân bằng Âm Dương cơ thể.
Nhóm người bệnh hậu Covid – 19 có triệu chứng được chia làm bốn thể cơ bản: Thể phế tỳ khí suy, thể khí âm lưỡng hư, thể khí hư huyết ứ, thể khí huyết hư.
Điều Trị Các Thể Bệnh Theo Y Học Cổ Truyền

1.Thể phế tỳ khí suy:
Triệu chứng lâm sàng: Khí đoản, mỏi mệt uể oải, buồn nôn, ăn kém, bụng đầy, đại tiện vô lực, phân lỏng không hết bãi. Lưỡi nhạt bệu, rêu trắng nhờn.
Pháp điều trị: Kiện tỳ bổ phế, ích khí hóa thấp.
(1) Các Bài thuốc tham khảo:
Bài 1: Sâm linh bạch truật tán (Thái bình huệ dân hoà tễ cục phương): Trong trường hợp khí hư, thấp nhiều, triệu chứng đầy bụng, tiêu phân nhão.

– Dạng bào chế: Bột thô, cao lỏng hoặc thuốc sắc.
– Cách dùng, liều dùng:
+ Dạng thuốc sắc: dùng mỗi vị với hàm lượng từ 8-12g, khi sắc cần lưu ý đặc điếm của mỗi vị thuốc để đảm bảo hiệu quả. sắc uống 1 thang/ngày, uống lúc ấm chia đều 2 lần sau ăn sáng chiều.
+ Dạng bột: Mỗi lần uống 8-12g, hãm với 150ml nước nóng, mỗi ngày uống 2 lần.
+ Dạng cao lỏng: Cách dùng và liều dùng tương đương với 1 thang sắc.
Bài 2: Hương sa lục quân tử thang (Thái bình huệ dân hoà tễ cục phương): trong trường hợp Tỳ vị hư hàn, ăn đồ sống lạnh, bụng đau.

– Dạng bào chế: Thuốc sắc hoặc cao lỏng.
– Cách dùng, liều dùng: uống 1 thang/ngày, chia đều 2 lần sau ăn sáng chiều, uống ấm.
Bài 3: Bổ trung ích khí thang (Tỳ vị luận): Thăng đề trung khí. Dùng khi mệt nhiều, kèm hoa mắt chóng mặt, xây xẩm, tiêu phân lỏng.

– Dạng bào chế: Thuốc sắc hoặc cao lỏng.
– Cách dùng, liều dùng: uống 1 thang/ngày, chia đều 2 lần sau ăn sáng chiều, uống ấm.
Châm cứu:
– Châm bổ: Quan nguyên, Khí hải, Túc tam lý, Thái khê, Phế du, Tỳ du, Thận du.
– Châm tả: Phong long, Âm lăng tuyền.
– Cứu: Quan nguyên, Khí hải.
Căn cứ biện chứng luận trị, thầy thuốc gia giảm phương huyệt phù hợp.
– Phương pháp châm: Điện châm.
– Thủy châm: Vitamin nhóm B kết họp.
Liệu trình: 15 ngày/ 1 liệu trình, chọn từ 5 – 15 huyệt.
2.Thể khí âm lưỡng hư:
Triệu chửng lâm sàng: Mệt mỏi, khí đoản, miệng khô, khát, tâm quý, nhiều mồ hôi, ăn kém, sốt hâm hấp hoặc không sốt, ho khan ít đờm. Mạch tế hoặc hư vô lực.
Pháp điều trị: ích khí dưỡng âm, hoạt huyết thông lạc.
(1) Bài thuốc tham khảo:
Bài 1: Sinh mạch tán (Nội ngoại thương biện hoặc luận.)

– Dạng bào chế: Bột thô, thuốc sắc hoặc cao lỏng
– Cách dùng, liều dùng:
+ Thuốc sắc và cao lỏng: uống 1 thang/ngày, chia đều 2 lần sau ăn sáng chiều, uống lúc ấm.
+ Dạng bột: mỗi lần 8-12g, hãm với nước nóng, chắt lấy nuớc uống, bỏ bã thuốc, ngày 2 lần sau ăn sáng chiều.
Bài 2: Bảo nguyên thang (Tỳ vị luận)

Dạng bào chế: thuốc sắc hoặc cao lỏng
-Cách dùng, liều dùng: uống 1 thang/ngày, chia đều 2 lần sau ăn sáng chiều, uống ấm.
Bài 3: Thập toàn đại bổ (Thái bình huệ dân hoà tễ cục phương)

– Dạng bào chế: Thuốc sắc hoặc cao lỏng.
– Cách dùng, liều dùng: uống 1 thang/ngày, chia đều 2 lần sau ăn sáng chiều, uống ấm.
Bài 4: Nhân sâm dưỡng vinh thang (Thái bình huệ dân hoà tễ cục phương)
– Dạng bào chế: Thuốc sắc hoặc cao lỏng.
– Cách dùng, liều dùng: uống 1 thang/ngày, chia đều 2 lần sau ăn sáng chiều, uống ấm.
Bài 5: Lục vị địa hoàng hoàn (Tiểu nhi dược chứng trực quyết) hợp Sinh mạch ấm (Nội ngoại thương biện hoặc luận)

– Dạng bào chế: Thuốc sắc hoặc cao lỏng.
– Cách dùng, liều dùng: uống 1 thang/ngày, chia đều 2 lần sau ăn sáng chiều, uống lúc ấm.
Bài 6: Dưỡng âm thanh phế thang (Trùng lâu ngọc hồ).

– Dạng bào chế: Thuốc sắc hoặc cao lỏng.
– Cách dùng, liều dùng: uống 1 thang/ngày, chia đều 2 lần sau ăn sáng chiều, uống ấm.
Châm cứu:
– Châm bổ: Quan nguyên, Khí hải, Túc tam lý, Tam âm giao, Thái khê, Phục lưu, Âm cốc, Khúc tuyền, Phế du, Tâm du, Can du, Thận du.
– Bình bổ bình tả: Thái xung, Nội quan.
Căn cứ biện chứng luận trị, thầy thuốc gia giảm phương huyệt phù họp.
– Phương pháp châm: Điện châm.
– Thủy châm: Vitamin nhóm B kết hợp.
– Liệu trình: 15 ngày/ 1 liệu trình, chọn từ 5 – 15 huyệt.
3. Thể khí hư huyết ứ:
Triệu chứng lâm sàng: Mệt mỏi, khó thở, thở gấp, đau tức ngực, đau lâu ngày không đỡ, đau nhói, khô miệng không muốn uống nuớc, trống ngực, mất ngủ hay mơ, phiền táo, hay tức giận. Luỡi đỏ xạm, có điểm huyết ứ. Mạch khẩn hoặc sáp.
Pháp điều trị: ích khí bổ phế, Hoạt huyết hóa ứ.
(1) Bài thuốc tham khảo:
Bài 1: Bảo nguyên thang (Tỳ vị luận) phối với Huyết phủ trục ứ thang (Y lâm cải thác)

Dạng bào chế: Thuốc sắc hoặc cao lỏng.
– Cách dùng, liều dùng: uống 1 thang/ngày, chia đều 2 lần sau ăn sáng chiều, uống ấm.
Châm cứu:
– Châm bổ: Quan nguyên, Khí hải, Túc tam lý, Tam âm giao, Tâm du, Can du, Thận du, Thần môn.
– Châm tả: Huyết hải, Lương khâu, Họp cốc, Liệt khuyết, Thái xung.
Căn cứ biện chứng luận trị, thầy thuốc gia giảm phương huyệt phù hợp.
– Phương pháp châm: Điện châm.
– Thủy châm: Vitamin nhóm B kết hợp.
– Liệu trình: 15 ngày/ 1 liệu trình, chọn từ 5 – 15 huyệt
4. Thể khí huyết hư,
Triệu chứng lâm sàng: Tinh thần mệt mỏi, đoản hơi đoản khí, ho khan không đờm, dễ mệt mỏi, ăn uống kém, tay chân vô lực, hoa mắt chóng mặt, hồi hộp, mất ngủ, sắc mặt trắng xanh không tươi, móng tay chân nhợt, trong người nóng lại sợ lạnh, chất lưỡi non bệu, mạch tế vô lực.
Pháp điều trị: Bổ khí dưỡng huyết.
Bài thuốc tham khảo: Bát trân thang gia giảm (Thủy trúc đường kinh nghiệm phương)

– Dạng bào chế: Thuốc sắc hoặc cao lỏng.
– Cách dùng, liều dùng: uống 1 thang/ngày, chia đều 2 lần sau ăn sáng chiều, uống ấm.
Châm cứu:
– Châm bổ: Quan nguyên, Khí hải, Túc tam lý, Tam âm giao, Tâm du, Can du, Thận du, Thần môn.
Căn cứ biện chứng luận trị, thầy thuốc gia giảm phương huyệt phù hợp.
– Phương pháp châm: Điện châm.
– Thủy châm: Vitamin nhóm B kết hợp.
Liệu trình: 15 ngày/ 1 liệu trình, chọn từ 5 – 15 huyệt.
Các bệnh lý, triệu chứng kèm theo gây khó chịu có thể kết hợp điều trị thêm bằng châm cứu, xoa bóp, dùng thuốc như : Mất ngủ, đau nhức khớp, đau nhức toàn thân, ho, chóng mặt, đau đầu, khó thở, hụt hơi, hồi hộp, phát ban, rối loạn kinh nguyệt, đau ngực, đau dạ dày, thay đổi vị giác, khứu giác, tiêu chảy…
Khi có các triệu chứng bất thường cần đi khám thầy thuốc để được cho thuốc và các chỉ định không dùng thuốc phù hợp. Không nên tự ý dùng thuốc và điều trị.

TS BS Trương Thị Ngọc Lan – Phó Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc-Phó Chủ tịch Hội Đông y Thành Phố Hồ Chí Minh